Әкім есебі

2-ақпан 2018 жыл, Мәдениет үйі
Әкім есебіне баяндама
Құрметті, аудан тұрғындары!
Елбасының Жарлығына сәйкес, халықты елде жүргізіліп жатырған реформалар туралы хабардар етіп, мемлекеттік басқару процесіне кеңінен тарту мақсатындағы дәстүрлі есептік кездесуге жиналып отырмыз.
Есептік кездесулердің – ауданды дамытуға қатысты көкейкесті мәселелерді талқылап, оны шешудің жолын анықтап, іс-шаралар жоспарын құруда да маңызы өте зор.
Сондықтан, өткен жылы атқарылған жұмыстарға тоқталып, алдағы ауданның әлеуметтік-экономикалық одан әрі дамуын қамтамасыз етіп, тұрғындардың тұрмыс-тірішілігін жақсарту жөніндегі жоспарларымызбен таныстырып өтейін.
Өткен жылғы есептік кездесулер барысында 6 мәселе көтеріліп, оның барлығы да бүгінгі күнде шешілді (Самбайда клуб салу, Тоқмансайдың жолын асфальттау, Маржанбұалаққа кіреберіс жолды жөндеу, Алғада мектеп-интернат құрылысы, аудан мектептерін күрделі жөндеу, жазда Алғаның ауыз су проблемасын шешу ).
Аудан халқының саны – 40102 адам, оның 50 пайызы Алға қаласында тұрады (20157 адам). Ауданның 21 елді мекені (Алға қ., Есет батыр Көкіұлы, Бестамақ, Бесқоспа, Қарақұдық, Көктоғай, Тікқайың, Ақай, Үшқұдық, Жерұйық, Ақсазда, Самбай, Нұрбұлақ, Қарахобда, Ерназар, Маржанбұлақ, Қайыңдысай, Сарыхобда, Тамды, Еркінкүш, Талдысай ауылдары) Ақтөбе агломерациясының құрамына енгізілді, оның ішінде Алға қаласы - шағын қала және Маржанбұлақ ауылы – тіректі елді мекен.
Өнеркәсіп саласында өнім көлемі 2016 жылмен салыстырғанда 6,2% өсіп, 9836,4 млн.теңге құрады.
Ауданның негізгі капиталына тартылған инвестицияның көлемі 7251,1 млн.теңгені құрады, былтырғы жылмен салыстырғанда 61,7 пайыз (көрсеткіштің орындалмау себебі, «Орандж Холдинг» ЖШС-нің жылыжай кешені құрылысын салу жобасын 2017 жылдан биылғы жылға қайта жоспарлауынан).
Бюджет
2017 жылы жергілікті бюджет түсімі 892,1 млн. теңгені құрап, жоспар 102,4 пайызға орындалды (жоспар - 871,0 млн.теңге).
Бюджеттің шығыс бөлігі 7768,7 млн. теңге толығымен 100,0% игерілді. Оның 70%-н облыстық бюджет қаражаты (4844,0 млн.теңге), 19%-н республикалық бюджет (2032,6 млн.теңге), 11 %-н аудандық бюджет (892,1 млн.теңге) қаражаттары құрайды.
Аудан бюджеті шығындары келесі негізгі салаларды құрайды:
- білім беру 3152,6 млн.теңге 41,4 %
-құрылыс 1733,9 млн.теңге 22,7 %;
-тұрғын үй коммуналдық шаруашылығы – 1507,9 млн.теңге, 19,8 %;
-әлеуметтік сала 356,5 млн.теңге 4,6%;
- мәдениет саласы 322,2 млн.теңге 4,2 %;
-басқалар (аппарат, ауыл шаруашылығы, қорғаныс) -556,2 млн.теңге немесе 7,3 %.
2018 жыл бюджеті 6513,8 млн. теңге құрап отыр, оның ішінде:
- салықтық түсімдер – 923,0 млн.теңге;
- субвенциялар – 2733,0 млн.теңге;
- 2018 жылға ауысқан нысандар құрылысын аяқтауға – 713,4 млн.теңге;
- даму бюджеті – 621,9 млн.теңге;
- ағымдағы трансферттер – 1522,5 млн.теңге.
Алдағы уақытта бюджетті нақтылау барысында, аудан бюджетінің шығыс бөлігі 2017 жыл деңгейінде болады деп күтілуде.
Қазақстан Республикасының «Жергілікті өзін-өзі басқаруды дамыту туралы» Заңына сәйкес биылдан бастап халық саны 2000 адамнан астам 4 округтің Алға қаласы, Тамды, Бестамақ және Маржанбұлақ ауылдарының дербес бюджеті мен коммуналдық меншігі қалыптастырылды.
Ауыл шаруашылығы
2018 жылдың 1-ші қаңтарына ауылшаруашылығының жалпы өнім көлемі 22613,6 теңгені құрады (нақты көлем индексі 104,6%).
Бұл салада соңғы жылдары мал басы санының өсімі байқалады. Былтырғы жылмен салыстырғанда, ірі қара саны 6700-ге көбейіп 39400 бас құрады, жылқы 1300-ге көбейіп 6500 бас құрады, құстар – 235500 бас құрап 4800 басқа көбейген.
Бұған «Сыбаға», «Құлан», «Алтын асық» бағдарламалары оң әсерін тигізіп отыр.
2017 ж. «Сыбаға» бойынша ауданда 207 бас сиыр алынып, жоспар 100,0 пайыз орындалды. «Алтын асық» бойынша жоспар екі есеге артық орындалып, 605 бас қой сатып алынды.
«Құлан» бағдарламасы бойынша «Алға» несие серіктестігінің қайта тіркеуден өтуге үлгермеуі себебінен жылдық жоспар орыналмады (жалпы 111 бас жылқы алуға өтініш мақұлданды).
Былтырғы жылдың жоспары бойынша дәнді-дақылдар 26,3 мың гектар жерге егіліп, орташа өнімі 10,1ц құрады. Жалпы түсімі 27,0 мың тонна.
Мал азығының егісі 36,7 мың гектарды құрап, жоспардан 21,9 % -ға жоғары болды (жоспар – 30,0 мың.га).
2018 жылға міндеттер:
1. Суармалы жерлердің егіс көлемін 2800 га-дан 3800 гектарға дейін арттыру. Бұл ретте «АкТеп» ЖШС жоспарлап отырған 1000 га суармалы егіс енгізуіне ықпал ету;
2. 2018 жылға жоспарланған 79,3 мың га егіс құрылымының толықтай егілуін қамтамасыз ету;
3. Биылға құны 17,1 млрд.теңге 3 ірі инвестициялық жобаны жүзеге асыру жоспарлануда. Олар:
- «Ұлан» ЖШС 1,1 млрд.теңгеге Маржанбұлақ ауылында жылына 18,0 млн. дана жұмыртқа шығаратын 100,0 мың бас құсқа арналған фабрика құрылысы;
- «КазПолИнвест» ЖШС 10,0 млрд.теңгеге Бестамақ ауылында жылына 10,0 мың тонна құс еті өндіру фабрикасының құрылысы;
- «Орандж Холдинг» ЖШС 6,0 млрд.теңгеге Маржанбұлақ ауылында гүл егу және Алға қаласында 15 га жерге көкөніс егу бағытындағы жылыжай кешендерінің құрылысы.
Бұл жобалардың жүзеге асырылуы Ақтөбе агломерациясының азық-түлік белдеуін қамтмасыз етуге және ең бастысы жаңа жұмыс орындарының ашылуына ықпал етеді.
4. Мал шаруашылығын дамыту мақсатындағы мемлекеттік бағдарламалардың жылдық жоспары орындалуын қамтамасыз ету.
«Сыбаға» бағдарламасының мақсаты – мал тұқымын түрлендіру және төлдің сапасын жақсарту. Бұл бағдарлама бойынша несие 10 жылға, «Құлан» бойынша да жылқы сатып алуға 10 жылға және «Алтын асық» бойынша асыл тұқымды қой өсіруге несие 7 жылға беріледі. Бұл бағдарламалардың барлығы несие 14%-бен беріліп, оның 7%-н үкімет субсидиялайды.
Қосымша айта кетейін, биылдан бастап «ІСКЕР» бағдарламасымен мал шаруашылығы үшін 500,0 мыңнан 20,0 млн. теңгеге дейін 6% несие алуға болады. Несие мерзімі 7 жыл, кооперативтер үшін -23 ай, басқа бағытқа -20 ай жеңілдіктері бар.
Аталған бағдарламалардың талаптары шаруашылықтарға тиімділігін түсіндіру жұмыстарын жандандыру көзделуде.
Шағын және орта бизнес аудан экономикасын дамытудың және әлеуметтік проблемаларды шешудің басты тетігі болып табылады. Атаулы саланың серпінділігі кәсіпкерліктің даму тенденциясының оң үрдісін сипаттайды.
Аудан бойынша тіркелген шағын және орта бизнес нысандарының саны 1864 бірлік, оның 93,0 пайызы белсенді жұмыс жасап тұрғандар (1737 бірлік). Қазіргі таңда бұл салада ауданымыздың 4152 азаматы жұмыс жасайды. Олармен өндірілген өнім көлемінің саны 2016 жылмен салыстырғанда 1,5 есеге артып 6947,0 млн.теңгені құрады.
«Бизнестің жол картасы 2020» бизнесті қолдау мен дамытудың бірыңғай бағдарламасы бойынша 169,1 млн.теңгеге 7 жоба жүзеге асырылуда («СлАр» ЖШС – 65,5 млн.теңге, «Упаковка индустрии» ЖШС-15,0 млн.теңге және 5 млн.теңге, «КөкАрал» ЖШС – 26,6 млн.теңге, ЖК Айтбаев – 50,0 млн.теңге, ЖК Мирханова – 2,0 млн.теңге, ЖК Джармухамбетова – 5,0 млн.теңге).
Кең дала бағдарламасы бойынша 28,5 млн.теңгеге 4 жоба жүзге асырылуда (ЖК Сариева-15,0 млн.теңге, ЖК Т.Есенжолов – 7,0 млн.теңге, ЖК С.Есенжолов – 3,0 млн.теңге, ЖК Елдесова – 3,5 млн.теңге).
2018 жылға міндеттер:
Бұл саланың да өз ісін жаңадан бастауына немесе дамытуына қарастырылған мемлекеттік бағдарламалар аз емес:
1. «Бизнестің жол картасы 2020» бағдарламасының аясында 750 млн.теңгеге дейін несие беріледі. Пайыздық мөлшерлемені 10%- ға дейін төмендету, жетіспейтін кепілдікті қарастыру, қажет инфрақұрылымды мемлекет есебінен жүргізу, инновациялық бизнес жобаларға қайтарымсыз грант алу мумкіндігі қарастырылады. Бұл бағдарлама кәсіпкерлер арасында кеңінен пайдаланылатындардың бірі – тек соңғы екі жылдың өзінде 19 кәсіпкер 2,0 млрд-тай несие алынған, оның ішінде 14,0 млн.теңгеге «Ыстық нан» наубайханасының 2-қабатын салу, Алға қаласында кардиология орталығының ашылуы, 5,0 млн.теңгеге Тамды ауылында монша құрылысы сияқты елеулі жобалар жүзеге асырылды.
2. «Кең дала» бағдарламасы бойынша ауылдық жер, шағын қалалардағы кәсіпкерлер әріптес банктерден 8,3 %-бен 10 млн. теңгеге дейін барлық әрекет түрлеріне микрокредиттер алуына болады. Мысалы, соңғы екі жылда бұл бағдарлама бойынша ауданның 12 кәсіпкері 90,5 млн.теңгеге өз кәсібін одан әрі дамытуға және құрылғылар сатып алуға несие алған.
3. «Жас Старт» бағдарламасы 29 жасқа дейінгі жас кәсіпкерлер үшін 15 млн.теңгеге дейін 8,3 %-бен барлық қызмет түрлеріне микрокредиттер ұсына алады. Өткен жылы Бестамақ ауылының жас кәсіпкері 11,0 млн.теңгеге жүк тасымалдайтын автокөлік сатып алды.
Мемлекеттік тарапынан тиімді шарттармен ұсынылып отырған осындай бағдарламалар туралы халық арасында кеңінен түсіндірме жұмыстарын жүргізу жоспарлануда.
Елбасының 2017 жылы 31 қаңтардағы «Қазақстанның үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік» атты халыққа жолдауында «Біздің стратегиялық мақсатымыздың бірі – елдің ішкі жалпы өніміндегі шағын және орта бизнестің үлесі 2050 жылға қарай кем дегенде 50% болуын қамтамасыз ету» деп айтылған. Бұл ретте шағын және орта бизнестің дамуына кедергілердің (барьеры) алдын алу, кәсіпкерліктің дамуына жағдай жасау мақсатында жұмыстарды күшейту керек.
Инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылым.
Алға қаласы тұрғындары жаз мезгілінде ауыз суды бау-бақша егістіктеріне пайдаланатындықтан су қысымы төмендеуінің алдын алу мақсатында 329,0 млн.теңгеге Алға қаласының сумен қамтамасыз ету желілерін (6 скважина) кеңейту бойынша жоба жүзеге асырылды. Су бұру шаруашылығында:
- Алға қ. биотазалау ғимаратын қайта жаңғырту (522,7 млн.теңге);
- Алға қ. кәріз желісін қайта жаңғырту және кеңейту (274,8 млн.теңге);
- Бестамақ ауылы кәріз желісін қайта қалпына келтіру (73,0 млн.теңге);
2018 жылға міндеттер:
Тұрғын үй құрылысына жер телімін беріп, оның қарқынды дамуына елді мекен бас жоспарының болуы және инженерлік желілердің барлық түрлерімен қамтылуы басты шарт.
Аудан бойынша 9 елді мекеннің бас жоспары бар. Өткен жылы қосымша 426 жер телімі қамтылған Жерұйық ауылының бас жоспары жасалынды. Биыл Нұрбұлақ ауылының бас жоспарын жасауға аудандық бюджеттен 4,0 млн.теңге бөлінді.
Бүгінгі таңда аудан тұрғындарының 90,3 % немесе 36,0 мың адам орталықтандырылған ауыз су жүйесімен қамтылған (16 елді мекен – Алға, Ақай, Бесқоспа, Бестамақ, Есет батыр, Қарабұлақ, Қарақобда, Маржанбұлақ, Тамды, Самбай, Қайнар, ст.Тоқмансай, Амангелді, Үшқұдық, Сарықобда, Болгарка).
Қазір Қарақұдық, Нұрбұлақ, Маржанбұлақ, Тоқмансай ауылдарын сумен қамтмасыз ету басты назарда.
Биыл Қарақұдық ауылының ауыз су мәселесі толық шешілетін болады, құрылыс жұмыстарына 583,0 млн.теңге қаржы бөлінді.
Өткен жылы ауданның бірқатар ауылдарының жерасты су қорларын табу үшін, іздестіру-барлау жұмыстары жүргізілді. Соның ішінде биыл Нұрбұлақ, Жерұйық ауылдарына су жүргізу үшін тиісті құжаттары дайындалып, қаржы бөлу мәселесі қаралуда.
Бұл жобалар жүзеге асырылған жағдайда, аудан халқының 95,0% сапалы ауыз сумен қамтамасыз етіледі.
Көгілдір отынмен 15 елді мекен немесе тұрғындардың 89,2% қамтамасыз етілген.
Өткен жылы басталған Маржанбұлақ ауылының «Батыс» жаңа тұрғын массивіндегі ауылішілік газ тарату желілерінің құрылысы биыл аяқталады. Ендігі кезектегі «Шығыс» тұрғын массивін газдандыруға 77,0 млн.теңге бөлінді. Нәтижесінде, 1000-нан аса жер учаскелері бар тұрғын массивтегі жеке тұрғын үйлер газбен қамтылады.
Бұдан басқа 5 елді мекенді (Ақай, Көлтабан -668,7 млн.теңге Көктоғай, Тікқайың, Қарақобда – 447,6 млн.теңге) газбен қамтамасыз ету бойынша 1116,3 млн.теңгені құрайтын жоба даярланды. Соның ішінде, Ақай мен Көлтабан ауылдарына газдандыру жұмыстары биыл басталады, бұған 100,0 млн.теңге қаржы бөлінді. Қарахобда, Көктоғай, Тікқайың ауылдарын газдандыру мәселесі республикалық бюджеттік комиссиямен қарастырылуда. Сонымен бірге, Сарыхобда, Болгарка ауылдарына газ жүргізуге ЖСҚ дайындауға облыстық бюджеттен әрқайсына 38,0 млн.теңге қаражат бөлінді.
Биылғы жылы Ақай мен Көлтабан ауылдарын газбен қамтамасыз етілген жағдайда аудан халқының 91,0 % және одан кейінгі жылдары жоғарыда аталған ауылдарға газ өткізген жағдайда халықтың 96,5 % көгілдір отынмен қамтамасыз етілетін болады.
Сонымен қатар, барлығы 1014,1 млн.теңге тұратын 5 жобаның құжаттары қаражат бөлінуіне республикалық бюджеттік комиссия қарауына жолданды. Олар:
- Алға қаласының №2 тұрғын массивін газдандыруға (381,4 млн.теңге), сумен қамтамасыз етуге (203,5 млн.теңге), жарықтандыруға (210,2 млн.теңге);
- Алға қ. «Подхоз» тұрғын массивін газдандыруға (163,3 млн.теңге);
- Бесқоспа (55,7 млн.тг) ауылдарының жаңа тұрғын массив көшелерін жарықтандыру.
Жолдар.
Аудандық маңызы бар Алға-Қарабұлақ (жалпы құны 938,0 млн.теңге, 2017ж-404,0 млн.теңге), Есет батыр-Қайнар (жалпы құны 867,2 млн.теңге, 2017ж.-100,0млн.теңге) бағытындағы жолдар және Маржанбұлақ ауылына кіреберіс жол (20,2 млн.теңге), қала ішііндегі ұзындығы 700 метр Овражная көшесінің жолы (жалпы құны 182,6 млн.теңге; 2017ж.-46,0 млн.теңге) орташа жөндеуден өткізілді.
2018 жылға міндеттер:
Экономика мен мемлекеттің бәсекеге қабілеттілігі көбіне көлік-коммуникация кешені қызметінің тиімділігіне байланысты. Өйткені ол инвесторлар қызығушылығын танытып, бизнестің дамуына ықпал етеді, сәйкесінше халықтың әл-ауқаты жоғарылайды.
1. Сондықтан, биыл Нұрбұлақ-Ақтөбе автомобиль жолының құрылысына облыстық бюджеттен бөлінген 7,9 млн.теңгеге жобалық-сметалық құжаттама дайындалады;
2. Қосымша, өткен жылдың желтоқсан айында аудандық маңызы бар автомобиль жолдарының соның ішінде, 16 км Ақай ауылына кіреберіс, 9 км Қарақұдық ауылына кіреберіс және Алға-Самбай-Нұрбұлақ учаскелерінің орташа жөндеу жұмыстарына жобалық-сметалық құжаттама даярлауға қаражат бөлу мақсатында Ақтөбе облысының жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасына бюджеттік өтінім жолданды.
3. Сонымен қатар, биылғы жылы Қарабұлақ жолын жөндеуге бөлінген 250,0 млн.теңге, Есет батыр-Қайнар жолын жөндеуге 100,0 млн.теңгенің толық игерілуі және жұмыстардың сапалы болуы басты назарда.
Құрылыс саласы.
2017 жылы құрылыс жұмыстарының көлемі 3 есеге дейін артып 6149,7 млн.теңгені құрады.
21400 шаршы метр жеке тұрғын үй пайдалануға енгізіліп, өсім 163,2 %-ды құрады.
Алға қаласында 5 қабатты екі үйдің біреуі пайдалануға енгізіліп, облыс әкімінің қатысуымен 60 отбасына жаңа пәтердің кілттері берілді. Екінші 5 қабатты үй биыл пайдалануға беріледі.
2018 жылға міндеттер:
1. Алдағы жылдары осы салынған үйлердің жанынан тағы да 60 пәтерлік бес қабатты 6 тұрғын үй салынады деп жоспарлануда. Бұл үйлердің салынуымен біз тұрғын үй алу кезегінде тұрған 1511 адамның 360 отбасын жаңа үймен қамтамасыз етеміз.
2. Елбасының тапсырмасына сай Ақтөбе қаласы еліміз бойынша агломерациялық орталықтар болып белгіленген 4 қаланың бірі болып табылатынын бәріңіз білесіздер. Дүниежүзілік тәжірибе көрсеткендей, агломерацияның жетістігі, ең алдымен, өзінің құрамына кіретін айналасындағы елді мекендердің даму деңгейіне тікелей байланысты болады. Сондықтан, Ақтөбе агломерациясына енгізілген елді мекендердің ішінен «Болашақтың ауылы» жобасына Маржанбұлақ тіректі ауылы енгізілді. Жобаға ену үшін барлық инфрақұрылыммен қамтамасыз етілген, облыс орталығына жақын орналасуы, республикалық немесе облыстық маңызы бар жолдар бойында орналасуы сияқты шарттар қойылды.
Бұл жобаны іске асыру нәтижесінде:
Біріншіден, ауылдағы инфрақұрылымдарды (жол жабындысы, көшелердің жарықтандыру, сырт келбеті, абаттандыру) жаңалатуға мүмкіндік туады,
Екіншіден, сапалы және қолжетімді арендалық-коммуналдық тұрғын үй (ең аз дегенде, 5-10 бір қабатты/ екі қабатты үйлер) құрылысын салу арқылы тұрғындар мен басқа елді мекендерден көшіп келетіндерге жағдай жасау;
Үшіншіден, шағын және орта бизнес нысандарын ашу, ең алдымен ауылшаруашылық бағытындағы бизнестер (жылыжай, көкөніс қоймасы, сүт қабылдау пункттері т.б.);
Төртіншіден, білім және денсаулық сақтау секілді әлеуметтік сала нысандарын жаңарту, мысалы, мектептің материалдық техникалық базасын толық жаңартып, педагогикалық құрамды қайта оқыту арқылы жаңа білім беру стандартына көшуді;
Бесіншіден, пилоттық елді мекенге түрлі мемлекеттік және салалық бағдарламалар (кәсіпкерлік, дипломмен ауылға, ДКБ-2020 т.б.) аясында дәл және басымдылық қолдау көрсету т.б. қол жеткіземіз.
Жоба ойдағыдай жүзеге асқан жағдайда, «Болашақтың ауылы» жақын маңдағы елді мекендердің тұрғындарына қолайлы орталық болып, шаруашылық және экономикалық өзара қарым-қатынасын нығайтып, Ақтөбе агломерациясы құрылуына белсенді жүруіне ықпал етеді. Облыстағы басқа елді мекендердің дамуына мысал болатын үздік ауыл құрылады деп күтілуде.
Қазіргі таңда, осы жоба бойынша Маржанбұлақ ауылының аумағында орналасатын «Бастау» ауылының бас жоспары жасалынды. Жоспар бойынша тұрғын үй қоры 139,8 мың.шаршы метрді құрайды. Тұрғын үй құрылысына арналған әрқайсысы 15 шаршы метр 846 участок белгіленген (оның 619 – бір қатарлы үйлер, 129 – екі қатарлы үйлер, 98 – блокты үйлер) Салынатын тұрғын үйлердің құрылысы «Нұрлы жер» бағдарламасы бойынша жүзеге асырылатын болады.
Жер қатынастары саласы.
Алға ауданының жалпы жер көлемі – 750 мың га. оның ішінде, ауылшаруашылық санатындағы жерлер 534 мың га (егістік жерлер 68,3 мың га, ондағы суармалы жер-1,7 мың га, шабындық жерлер – 7,7 мың га, жайылым – 384,4 мың га, бос жерлер -69,7 мың га).
Аудан бойынша пайдаланылмай жатқан және ҚР Заңнамасын бұза отырып пайдаланылып жатқан жерлерді анықтау және шара қолдану барысында өткен жылы жалпы көлемі 52077 га құрайтын 82 («Парижская коммуна» ЖШС, «Флора» ЖШС, «Актеп» ЖШС, «Көктас-Ақтөбе» ЖШС, «Тоғай» ШҚ, «Қарабура» ШҚ, «Меңдібай-Қарағаш» ШҚ ж/е т.б.) ауылшаруашылық жер учаскелері мемлекет меншігіне қайтарылды. Осы қайтарылған жерлерден жалпы көлемі 46,0 мың га 72 жер учаскесі қайта айналымға енгізілді.
2018 жылға міндет:
Бүгінгі таңда аудан бойынша 455 шаруа қожалығы тіркелген, олардың иелігінде 374,8 мың га. жер бар. Әрекетсіз тұрған шаруа қожалығының иелігінде 34,7 мың га бос жер анықталды. Алдағы уақытта осы жерлердің өз мақсатында пайдаланылмағаны үшін шара қолдануға облыстық жерді қорғау және бақылау басқармасына жолданып, үкіметтің жер қорына өндіріп алу жұмыстары көзделуде.
Әлеуметтік қамсыздандыру
Елбасы азаматтарды толыққанды экономикалық өмірге тарту арқылы әлеуметтік саясатты жүзеге асыруды тапсырды. Осы тапсырманы орындау мақсатында 2018 жылдан бастап халықтың әлеуметтік тұрғыдан аз қамтылған тобына атаулы әлеуметтік көмек көрсетудің жаңа тәртібіне көштік. Жаңа Ережеге сәйкес еңбекке қабілетті әлеуметтік тұрғыдан аз қамтылған азаматтар үшін берілетін қаржылай көмек олар белсенді жұмыспен қамту шараларына қатысқан жағдайда ғана қолжетімді болады, ал еңбекке қабілетсіз азаматтарға мемлекеттік қолдау көрсету шаралары күшейтіледі.
Алға ауданы бойынша 2017 жылы жәрдемақының үш түрін қосқанда 1151 отбасына жәрдемақы тағайындалды.
Бүгінгі күні Алға ауданы бойынша Жаңа форматтағы әлеуметтік көмек талаптарына сай 558 отбасы қол жеткізуі мүмкін деп күтілуде, яғни әлеуметтік көмек алушылар саны 2 есеге дейін азаяды. Көп отбасыға Жаңа форматтағы АӘК шықпау себебі: тұрақты мекен-жай мәселесі, орташа кіріс табысы белгіленген мөлшерден асуы.
Демек, бұрынғы Ережеге сәйкес, жәрдемақыны тағайындау кезінде, бір мекен-жайда тіркеуде тұратын адамдардың кірісі отбасының айлық орташа кірісіне ешқандай әсер етпейтін еді. Жаңа форматтағы атаулы әлеуметтік көмек тағайындау кезінде енді бір мекен-жайда тұрақты тіркеуде бар барлық адамдардың табысы есепке алынады.
Денсаулық сақтау.
Ауданның денсаулық сақтау желісінде 1 емхана, 8 дәрігерлік амбулатория, 2 фельдшерлік-акушерлік пункт, 19 медициналық пункт бар.
2017 жылмен салыстырғанда аудан бойынша туу көрсеткіші бірқалыпты деңгейде (2016 ж.- 798 бала, 2017 жыл-799 бала), жалпы өлім-жітім көрсеткіші 279-дан 270-ке азайды. Соңғы жылдары аудан бойынша ана өлімі тіркелген жоқ, сәбилердің шетінеу көрсеткіші 1 жағдайға көбейіп отыр (2016ж.-7, 2017 ж -8 бала).
Жүйелі түрде атқарылған жұмыстардың нәтижесінде екпе алудан бас тартып отырғандар саны 141 адамнан 127-ге азайды. Бұл бағытта аудан әкімдігі жанынан мүдделі органдардың өкілдерінен тұратын арнайы топ құрылып, жоспарлы жұмыстар жүргізілуде.
Өткен жылы облыстық денсаулық сақтау басқармасының бастамасымен мемлекеттік-жекешелік әріптестік (ГЧП) негізінде 2 жоба жүзеге асырылды, оның ішінде:
Бестамақ ауылында дәрігерлік амбулатория (45,0 млн.теңге) және Қайыңдысай ауылында медициналық пункт (25,0 млн.теңге) салынып, нысандар Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 26 жылдығы мерекесі қарсаңында пайдалануға берілді.
Қазақстан Республикасының «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» Заңына сәйкес, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі елімізде 2017 жылдан бастап кезең-кезеңімен енгізілуде. Енді еліміздегі әрбір азаматтың денсаулығы үш жақты жауапкершілікке алынады: мемлекет, жұмыс беруші және азаматтың өзі. Бұл жүйені жүзеге асыру медицинаның мүмкіндігін кеңейте түседі.
Атаулы жүйе туралы ауданның тұрғындары арасында түсіндіру жұмыстары жүргізілді (тұрғындардың жалпы санының 35%). Олардың ішінде: жұмыс жасайтындар- 7000, кәсіпкерлер–507, өзін-өзі қамтығандар – 2300, зейнеткерлер – 890, жұмыссыздар – 1200, үй шаруасындағы әйелдер – 1420, мүгедектер – 305, студенттер – 490, жасөспірімдер – 240 адам.
2018 жылға міндеттер:
Бүгінгі таңдағы басты мәселе ауылдарда заман талабына сай денсаулық нысандарының құрылысын жүргізу.
1. Осы мақсатта Тамды ауылының дәрігерлік амбулаториясына күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін құны 26,0 млн.теңге ЖСҚ дайындалып, мемлекеттік сараптамадан өткізілуде. Алдағы уақытта дайын құжаттар негізінде жобаны жүзеге асыру үшін қаражат бөлінуіне ықпал ету жұмыстары жүргізіледі;
2. Мемлекеттік-жекешелік серіктестіктің тиімділігін пайдалана отырып биылғы жылы Есет батыр Көкіұлы ауылдарында дәрігерлік амбулатория және Тоқмансайда медициналық пункт құрылысы жоспарланған болатын. Алайда, бүгінгі таңда Заң Ережелеріне өзгерістер енгізілуіне байланысты мораторий жарияланды. Жаңа Ереже қабылданғаннан кейін бұл мәселе шешу мәселесі қарастырылады.
Білім беру саласы
Қазіргі таңда 7015 балаға білім беретін 30 жалпы білім беру мектептері, 9 бала бақша және 17 шағын орталық жұмыс жасайды.
Биылғы оқу жылының қорытындысы бойынша ҰБТ нәтижесінде аудан бойынша орташа балы 90,3 (2016 жылы 96,4 балл) құрады.
2018 жылға міндеттер:
1. Жерұйық ауылындағы 60 орындық негізгі мектеп пен Алға қаласындағы 600 оқушы орынға арналған мектеп-интернат құрылысын аяқтап, жаңа оқу жылына дейін пайдалануға енгізу;
2. Алдағы міндеттердің бірі балаларды мектепке дейінгі біліммен қамту. Ауданда 3-6 жас аралығындағы балалар 100,0 пайыз, 0-3 жас аралығындағы балалардың 78,0 пайызы мектепке дейінгі біліммен қамтылған. Бұл көрсеткішті жоғарылату үшін мемлекеттік жеке серіктестік бағдарламасының негізінде Алға қаласында 150 орындық және Нұрбұлақ пен Қарағаш ауылдарында 100 орындық бала бақша салуға инвесторлармен келіссөздер жүргізілуде;
3. Сонымен қатар, қарқынды дамып келе жатқан Маржанбұлақ ауылына мектеп пен бала бақшаға қажеттілік туындайтынын ескере келе тиісті құжаттарын рәсімдеуге жұмыстар жүргізілуде.
4. Әрине жыл сайынғы аудан мектептерін күрделі және ағымдағы жөндеу жұмыстары тоқтатылмайды. Биыл 4 мектепке ағымдағы жөндеу (Тоқмансай НМ, Тамды ОМ, Байтұрсынов ОМ, «Нұр талап» шығармашылық орталығы) және 2 нысанға (№1 «Еркетай» бала бақшасы мен Көктоғай НМ) күрделі жөндеу жүргізіледі.
Мәдениет және спорт
Алға ауданының мәдениет саласында барлығы 27 мәдениет нысаны және 114 спорт құрылымы халық игілігіне жұмыс жасауда.
Үстіміздегі жылы барлығы 750-ге жуық мәдени, 230 спорттық шара ұйымдастырылды, оның ішінде облыстық көлемде "Ақ бидай-2017" ауыл спорты ойындары. 18 түрінен өткен додаға 12 аудан және Ақтөбе қаласынан споршылар қатысып, нәтижесінде жалпы командалық есепте Алға ауданы ІІ орынға ие болды.
2018 жылға міндеттер:
1. Ауылдық елді мекендерде мәдениет ошақтарын көбейту мақсатында биылғы жылы Қарақобда, Үшқұдық және Тікқайың ауылдарының мәдениет үйін күрделі жөндеуге ЖСҚ дайындалып, экономика басқармасына қаражат қарастыру туралы ұсыныс енгізілді. Қаражат бөлінген жағдайда биылдан бастап үш клубтың жөндеу жұмыстары басталады;
2. Сонымен қатар, аудан орталығында облыс әкімі Б.Сапарбаевтың қолдауымен мәдениет орталығының құрылысын жоспарлап отырмыз.
Алға қаласы.
Аудан орталығы – ауданның экономикалық және әлеуметтік ядросы болып табылады. Ақтөбе агломерациясының құрамына енгізілген, инфрақұрылымы дамыған Алға шағын қаласының облыс дамуындағы үлесі елеулі. Сондықтан қаламызды одан әрі дамытып, көріктендіру – міндет. Осы мақсатта төмендегідей жұмыстарды жүргізу жоспарлануда:
1. Басты мәселенің бірі – қалаішілік жолдарды жөндеуден өткізу. Былтыр 700 метр Овражная көшесінің жөнделді, ендігі кезекте биыл 4 көшені (Комсомольская, Ағниязов, Иманов,Водопроводная)
орташа жөндеу жұмыстарына қарастырылған 381,0 млн.теңге қаржының биылғы жылға 50,0 млн.теңгесі бөлініп, жөндеу жұмыстары ағымдағы жылы басталады.
2. Сонымен қатар, жалпы ұзындығы 7 км 6 көшенің (Чапаев, Транспортный, Пионерская, Есет батыр, Наурыз, Желтоқсан) орташа жөндеу жұмыстарына 262,0 млн.теңгеге тиісті құжаттары даярланып, сараптама қорытындысы алынды. Қала бойынша тек 2 көшеде ғана тротуар бар, сондықтан жаңадан жасалған жол жөндеу жобаларында тротуар мен суағар (ливнейвый канал) салу қарастырылған.
3. Биылдан бастап қаланың суағар желілерін қайта жаңғырту мақсатында жұмыстар басталады. Қазіргі уақытта 112,0 млн.теңгеге жалпы ұзындығы 2,6 км 6 көшенің (Транспортная, Жангелдин, Айымбаев, М.Горький, Уәлиханов және 4 мөлтек -8 үй) суағар желілерін қайта жаңғыртуға ЖСҚ дайын. Жобаның жүзеге асырылуына қаражат қарастыру үшін бюджеттік комиссияға ұсынылуда. Көшелерді жөндеуден өткізу жобалары екі бағытта қарастырылуда: бюджет қаражаты есебінен және мемлекеттік-жекешелік серіктестік негізінде.
4. Қаланың кіреберісінен көз тартарлықтай болуына және жаңа талаптарға сай жарықтандыру шамдарын орнату үшін, биылдан бастап Ақтөбе-Астрахань тас жолының қала үстімен өтіп жатқан бөлігіне аркадан аркаға дейін жарықтандыру жұмыстары жүргізіледі. Ол үшін биылғы жылға облыстық бюджеттен 50,0 млн.теңге бөлінді. Жалпы алғанда қаланың 52 көшесінің 46-сы жарықтандырылған. Алдағы уақытта қалған 6 көшені жарықтандыру және энергоүнемдегіш жарықшамдарын қондыру мәселесі қарастырылуда. Бұл орайда тек бюджет қаражаты есебінен ғана емес, сонымен қатар мемлекеттік-жекешелік әріптестік негізінде жүзеге асыруды көздеп отырмыз.
5. Жоғарыда аталып өткендей, республикалық бюджеттік комиссияға ұсынылған 1,0 млрд-тай сомадағы жобалардың ішінде 795,1 млн.теңгеге Алғаның №2 жаңа тұрғын массивіне газ, су және жарықтандыру жобалары жолданды. Бұл жобалар қаржылай қолдау тапқан жағдайда, 300 жер телімі кезекте тұрған азаматтарға тұрғын үй құрылысына беріледі.
6. Қаланың архитектуралық көркін жақсарту үшін орталық Уәлиханов пен Есет батыр көшелеріндегі көпқабатты үйлердің қасбетін жөндеу бойынша жұмыстарды жоспарлап отырмыз және бейнебақылау камералары бар 10 қоқыс алаңы ретке келтіріп, жаңа типте салынатын болады. Қазіргі таңда бұл ретте демеушілермен келіссөздер жүргізілуде.
7. Сонымен қатар бұрынғы кинотеатр және бассейн ғимараттарын іске қосу бойынша иелерімен келіссөздер жүргізілуде.
8. Құқық бұзушылық пен қылмыстың алдын алу, пәтер ұрлығымен күресу бағытында облыстық бюджет қаражаты есебінен қала көшелеріне бейнебақылау камералары орнату жоспарлануда.
9. Бүгінгі таңда қаладағы 86 көпқабатты үйдің 11 кондоминиум бар. Көпқабатты үй тұрғындары өз территориясындағы архитектуралық құрылғылары мен инженерлік желілерінің тиісті деңгейде жұмыс жасауын қадағалау үшін және мұндай жұмыстарға бюджет қаражатынан тәуелділіктен арылту мақсатында қалған үйлердің техникалық төлқұжаттарын әзірлеп кондоминиумдар құру көзделуде.
10. Су тасқыны кезеңінде Алғаның шығыс бөлігінде орналасқан жеке тұрғын үйлерді су басудың алдын алу мақсатында қорғаныс бөгетін (дамба) жөндеуден өткізу жоспарлануда. Осыған орай облыстық табиғи ресурстар және табиғатты пайдалануды реттеу басқармасымен жобалық-сметалық құжаттама әзірлеуге қаражат қарастыру жұмыстары жүргізілуде.
11. ҚР энергетика министрлігінің тапсырысымен бұрынғы химиялық завод территориясындағы қауіпті қалдықтарды, химиялық және өнеркәсіптік қалдықтарды жоюға және алыстату мақсатында жұмыстар жүргізілуде. Бұл ретте «Жасыл даму» АҚ жүргізген жұмыстар нәтижесінде жобалық-сметалық құжаттама әзірленіп, жоба құны 7,7 млрд.теңге көлемінде бекітілді. Нәтижесінде, қауіпті қалдықтар жойылып, топырақ құнарлығын қайта қалпына келтіріледі.
12. Құрметті, алғалықтар! Өзіміз мекендейтін өңірдің таза әрі көрікті болуы әрбір тұрғынның да, кәсіпкерлік субъектілерінің де жанашырлықпен қарауына байланысты. Территорияларыңыз тиісті нормаларға сай келмеген жағдайда Заңды түрде әкімшілік айыппұлдар қарастырылғандығын айтқым келеді. Сондықтан биылдан бастап әкімдік жанынан жұмыс тобын құруды жоспарлап отырмыз. Бұл топтың басты мақсаты қаланың архитектуралық келбеті мен абаттандырылуын бақылау, яғни жеке тұрғын үйлердің де шаруашылық жүргізуші субъект нысандарының да айналасындағы 5 метр территориясы ретке келтірілуі (ақтау, сырлау, қоқыс пен шөптен тазарту) басты шарт болып табылады.
Мемлекеттік – жекешелік әріптестік негізінде осы жылға 2 жоба жоспарланып отыр:
1. Алға қ. Көпқабатты үйлердің жылыту пункттеріндегі жылы су жүйесін қайта жөндеу – 111,1 млн.теңге. Қазіргі уақытта ЖСҚ сараптамаға жолданды;
2. Алға қ. 60 орындық бала бақшаның ашылуы – 100,0 млн.теңге. Қазіргі уақытта ЖК «Айымбаев» жобаға тұжырымдама әзірлеуде.
Қосымша 2 жоба: Нұрбұлақ және Қарағаш ауылындарында 100 орындық бала бақша құрылысы және жүргізуге кәсіпкерлермен келіссөздер жүргізілуде.
Демеушілік көмек.
Елбасының 2017 жылдың 12-сәуірде «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласының 6 негізгі басымдығына сәйкес (1.Бәсекелік қабілет; 2.Прагматизм; 3.Ұлттық бірегейлікті сақтау; 4.Білімнің салтанат құруы; 5.Қазақстанның революциялық емес эволюциялық дамуы; 6.Сананың ашықтығы), 6 негізгі арнайы жоба белгіленгендігі бәрімізге белгілі. Олардың бірі «Туған жер» жобасын жүзеге асыру мақсатында, облыс әкімінің бастамасымен «Туған жерге тағзым!» акциясы жүргізілуде. Осы акция негізінде Ақтөбе қаласында Өнер орталығы, Жұбановтар әуені, Шығармашылық үйі, Жекпе-жек сарайы салынды. Былтырғы жылы қыркүйек айында республикада ең бірінші болып Ақтөбе қаласында «Туған жер» форумы өткізілді. Осы игі істі жалғастыру мақсатында ауданымыздың шаруашылық жүргізуші субъектілерінің демеушілік көмек есебінен жобалар жоспарлануда:
«АкТеп» ЖШС 40,0 млн.теңгеге 2 жоба құжаттарын дайындауға өз ынтасын білдірді. Бұл жобалар:
1. Алға қаласының 11 көпқабатты тұрғын үйлерінің жолдарын асфальттау;
2. Байтұрсынов және Уәлиханов көшелерінің жарықтандырылуын жаңа заман талабына сай қайта жөндеу.
3. «Энергия» ЖШС Алға қаласында жаңадан орталық саябақ құрылысына ЖСҚ дайндау жоспарлады;
4. «Реймқұл» шаруа қожалығы Амангелді ауылында 120,0 млн.теңгеге мәдениет үйін салуды көздеп отыр;
5. Сонымен қатар тұрғындардың бос уақытын ұйымдастыру және спорт түрлерін көпшілікке дәріптеу мақсатында, жастардың қажеттіліктерін ескере отырып қалада «воркаут» пен балалар ойын алаңын салу үшін демеушілер қарастырылуда.
Құқық бұзушылық пен қылмыстың алдын алу
Ауданда 2016 жылдың 12 айдың қорытындысымен сәйкес кезеңімен салыстырғанда жалпы қылмыстың азаюы байқалады, яғни 316 дан 315 ке төмендеді, оның ішінде ауыр қылмыс 16 тен 19 ға көбейді, аса ауыр қылмыс саны өткен жылдың деңгейінде немесе 5 оқиғаны құрады. Қылмыстың ашылу деңгейі 50 –ден 76 пайызға жоғарылады.
2018 жылға міндеттер:
Көріп отырғаныңыздай қылмыс деңгейі бірқалыпты немесе жоғарылаған. Сондықтан, құқық бұзушылық пен қылмыстың алдын алу, пәтер ұрлығымен күресу бағытында облыстық бюджет қаражаты есебінен қала көшелеріне бейнебақылау камералары орнату жоспарлануда.
Алға ауданындағы қоғамдық саяси жағдайы
Алға ауданында қоғамдық-саяси жағдай тұрақты. Саяси партиялар, қоғамдық, үкіметтік емес және діни ұйымдар өз қызметтерін Қазақстан Республикасы заңнамасына сәйкес жүргізуде. Олар мемлекеттік органдар тарапынан өткізілген барлық қоғамдық-саяси шараларға қатысуда.
Құрметті жерлестер!
Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың 2018 жылы 10 қаңтарда барлық бұқаралық ақпарат құралдарында жарық көрген Қазақстан халқына арналған «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері» атты Жолдауымен көпшілігіңіз таныс боларсыз. Жолдауда Елбасы еліміздің дамуындағы 10 міндетті нақтылап берді. Бұл бағыттардың барлығы цифрлық технологияларға негізделген. Экономика, мемлекеттік басқару, тіпті агроөнеркәсіп саласының өзінде жаңа технологияларды енгізу арқылы дамытуға басты назар аударылып отыр. Оның ішінде, ақпараттық теxнологияларды мемлекеттік басқару саласына енгізу мәселесіне назар аударғым келеді. Соның нәтижесінде мемлекеттік басқарудың сапасын арттыруға және биліктің ашықтығын қамтамасыз етуге қол жеткізіледі. Мысалы, электронды үкімет - цифрлық дәуірдің бір көрінісі. Қазіргі кезде анықтаманың бәрі электронды жүйе арқылы алынады. Ал "ашық диалог" арқылы министрлерге сұрақ қойып, әртүрлі мәселелер талқыланады. Бұның барлығы мемлекеттік басқарудың біртіндеп цифрлық теxнологияларға ауысып жатқанын көрсетеді. Президент Жолдауының негізгі түйіні, қазіргі кезде кез келген саланы цифрлық теxнологиялардың негізінде дамыту, сол арқылы жұмыс сапасын арттыру.
Белгіленген 10 міндеттің барлығы да түсінікті, әрі айқын. Біз жаңа заманға сай болу үшін «Төртінші өнеркәсіптік революция жағдайындағы» тарихи өрлеу бастауында тұрған біртұтас ұлт болуымыз керек.
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ!