Экономика

5
2019 жылдың қорытындысы бойынша Алға ауданының әлеуметтік– экономикалық дамуы туралы ақпарат
Экономика
Алға ауданының әлеуметтік экономикалық даму индикаторларының орындалуы 13 көрсеткішпен сиапатталады. 2019 жылы соның 11 көрсеткіші жоғарғы деңгейде орындалды. Өнеркәсіп және құрылыс жұмыстары көрсеткіштері біріншісі «Акросспищепром» ЖШС мен «Аққұс» құс фабрикасының жұмысын тоқтатуынан, екіншісі 2018 жылға қарағанда бюджет қаражаты есебінен құрылыс жұмыстарының төмендеуі салдарынан орындалмады.
Яғни, өнеркәсіп өнімінің көлемі 95,0 пайызды немесе 12902,4 млн.теңгені құрады. Құрылыс жұмыстары 2951,2 млн.теңгеге немесе 39,3 пайызға орындалды.
12 айдың қорытындысы бойынша инвестиция көлемінің жоғарылауы қамтамасыз етіліп, ауданға 10104,9 млн.теңге тартылды немесе өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 134,9 %-ды құрады.
Экономикалық өсімнің нақты көрсеткішінің бірі – бюджетке түсетін салық түсімдері болып табылады. 2019 жылы аудандық бюджетке түскен түсімдер көлемі 992,0 млн.теңгені құрады немесе 105,2 пайызға орындалды.
Аудан бюджетінің шығыс бөлігі 99,3 %-ға орындалып, 8078,9 млн.теңге игерілді.
Президентіміз Қасым-Жомарт Кемелұлы шағын және орта бизнес саласындағы жаңадан құрылған субъектілердің негізгі қызмет түріне салынатын салықтан үш жылға босатылуын тапсырып, 2020 жылдан бастапшағын бизнес субъектілеріне тексеріс жүргізуге үш жылға тыйым салу туралы шешімі күшіне енетінін де атап көрсетті. Шағын және орта бизнес аудан экономикасын дамытудың және әлеуметтік проблемаларды шешудің басты тетігі болып табылады. Атаулы саланың серпінділігі кәсіпкерліктің даму тенденциясының оң үрдісін сипаттайды.
Ағымдағы жылдың 1 желтоқсанына ШОБ субъектілер саны 2042 бірлік, оның ішінде 94,5%-ы немесе 1931 белсенді кәсіпкерлер.
Бөлшек сауданың көлемі 3138,6 млн.теңгені немесе өсім 101,9% құрады.
Шағын және орта бизнестіңдамуына тоқталатын болсақ, қазіргі таңда «Бизнестің жол картасы 2020» бизнесті қолдау мен дамытудың біріңғай бағдарламасы бойынша 1028,4 млн.теңгеге 10 жоба жүзеге асырылуда. Оның ішінде:
- субсидиялау бойынша 44,7 млн.теңгеге 3 жоба : «КөкАрал» ЖШС – техника сатып алу 22,8 млн.теңге, «Пять А» ЖШС – тауар айналым қаражатын толықтыруға 3,0 млн.теңгеге және ЖК Джанасаев субсидиялау - 18,9 млн.тг.
- қайтарымсыз грант бойынша 2 жоба : ЖК Курбангалиев (бал арасымен емдеу жобасы) 1,9млн.тенге, ЖК Сүлейменова (дамуында ақауы бар балаларға киім тоқу) 1,0 млн.тенге ұтып алды.
- жетіспейтін инфрақұрылым өткізу бойынша 971,0 млн.тенгеге 3 жоба: «АкТеп» ЖШС-нің суармалы жерлерді игеру жобасына жалпы 1000 га жерге су және электр желісін өткізу 862,0 млн.теңге қолдау тапты және «Табын» ш/қ-ның кемпингіне 109,0 млн.теңгеге электр желісін өткізу жобасы.
- ішінара кепілдендіру бағыты бойынша 9,8 млн.теңгеге2 жоба: Алға қаласында ЖК Джанасаев А. – 9,5 млн.теңге кепілдік алды және Маржанбұлақта «Пять А» ЖШС – тауар айналым қаражатын толықтыруға 0,3 млн.теңгеге кепілді алды.
«Қарапайым заттар экономикасы» бағдарламасы бойынша Алға ауданында 2 жоба жүзеге асырылды :
- Актеп ЖШС 2,0 млрд.теңгеге 12000 бас ірі қара сатып алынды;
- ЖК Бидусова Айнагүл, Үшқұдық ауылында бала бақша құрылысы - 12,0млн.тг.
Алға ауданы бойынша 2019 жылы кәсіпкерлік негіздерге оқыту курстарына 319 адам қамтылды. Оның ішінде «Бастау» оқыту курсы бойынша 234 адам, «Жас кәсіпкер» бағдарламасы бойынша 80 адам оқытылды.
Қайтарымсыз грантты ауданнан 70 адам иеленді. Оның ішінде 12 адам 2,5млн тенгеге 100МРП көлемінде (252500тг.) , 58 адам 29,1 млн.тенге көлемінде 200 МРП грант ұтып алды (505000тг.).
«Еңбек» бағдарламасы бойынша 88 адам 432,0 млн.теңгеге несие алды (мал шаруашылығы-57, құс шаруашылығы-3,тігін цехы-1,жиҺаз цех-1, көлік қызметі-7, жылыжай-1,егін жай-3, әсемдік салоны-1, наубайхана-1, ойын алаңы-1).
Бұл салада 2020 жылға келесі міндеттер алға қойылды:
- белсенді шағын және орта бизнес субъектілерінің санын арттыру;
- «Бизнестің жол картасы – 2020», «Қарапайым заттар экономикасы» бағдарламалары аясында жұмыстарды жалғастыру;
- мемлекеттік бағдарламалардың жоспарға сәйкес орындалуын ұйымдастыру;
- индустриалдық аймаққа бизнес субъектілерді орналастыру бойынша жұмыстарды жандандыру.
Мемлекет басшысы аймақтарды негізгі шарттары мен бәсекелестік артықшылықтарына қарай дамыту керек екендігін ерекше атап өтті. Біздің ауданда мал шаруашылығын дамыту үшін барлық жағдай жасалған. Ауқымды жеріміз, жайылымдарымыз, табиғи су көздері бар. Сонымен қатар, ветеринарлық қауіпсіздік қамтамасыз етіліп, өңдеуші кәсіпорындар дамуда.
Ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 102,0 пайыздық өсіммен 28640,7 млн.тг құрады. Алға ауданы дамыған мал шаруашылығымен ерекшеленеді. Ауданда өткен жылмен салыстырғанда мал басының өсуі байқалады. Бүгінгі күнге -мүйізді ірі-қара 42,0мың басты (өсуі 102,7%), жылқы – 7,6 (106,2%), шошқа – 51,7 мың басты (103,0%), түйе- 149 басты (102,8%), қой мен ешкі – 74,1 мың бас (98,5%) құрады.
Ет өнімдерін өндірумен ауданда 3 ірі ауыл шаруашылық тауар өндірушілері айналысады («АкТеп» ЖШС, «Парижская коммуна» ЖШС, «Ак кус» құс фабрикасы).
Жылқы өсіру мақсатында Бестамақ ауылдық округіндегі 42 разъезде орналасқан «Есбол» шаруа қожалығы қуаты 500 бас жылқы малын бордақылау алаңы іске қосылды. Бүгінгі таңда үшінші рет жылқы бордақылау жұмысын жүргізуде.
Аудан бойынша ауылшаруашылық малдарын союға арналған 8 мал сою пункттері жұмыс жасайды («Актюбинский мясной кластер» ЖШС ет өңдеу кәсіпорны, Бестамақ мал шаруашылық кешені «Парижская коммуна ХХІ» ЖШС, «Көктас-Ақтөбе» АҚ «Аққұс» құс фабрикасы, «АкТеп» ЖШС және Тоқмансай ЖШС-де «Алшағыр», Алға қаласында «Арай-М», Ақай ауылдық округіндегі «Исламбек», «Кенжемұрат» ШҚ).
2019 жылы«2018-2027 жылдарға арналған етті мал шаруашылығын дамыту» бағдарламасы шеңберінде Алға ауданы бойынша 12 шаруа қожалығы ашылды.
Асыл тұқымды мал басын арттыру мақсатында 2019 жылы 2200 бас асыл тұқымды мал сатып алу тапсырмасы беріліп, 8486 бас ірі қара сатып алынды, оның ішінде:«Актеп» ЖШС-іне 3300 бас асыл тұқымды герефорд және 439 ангус тұқымды шет елден қашар алып келінді.
Сондай –ақ: «Сыбаға» бағдарламасымен 270,0 млн.теңгеге 424 бас ірі қара, («Нұрсая» ШҚ 30,0 млн. теңгеге 86 бас, «Құлагер» ШҚ 70 млн. теңгеге 80 бас, «Аккорд» ШҚ 40 млн. теңгеге 58 бас, «Петровка-2» ШҚ 70 млн. теңгеге 100 бас, «Абылай» ШҚ 60 млн. теңгеге 100 бас мүйізді ірі қара) және 94,0 млн.теңгеге 3107 бас ұсақ мүйізді малдар(«Тлеу» ШҚ 5 млн. теңгеге 200 бас, «Қарабура» ШҚ 10,0 млн. теңгеге 321 бас, «Ринат» ШҚ 12,0 млн. теңгеге 382 бас, «Алимжан» ШҚ 11,6 млн. теңгеге 387 бас, «Нөсер» ЖШС 50,0 млн. теңгеге 1667 бас және «Ертемір» 5,4 млн.тг 150 бас ұсақ малдар) сатып алды.
Бұқашықтарды бордақылау алаңдарына тапсыру жоспары 2200 бас, орындалғаны 1662 бас тапсырылды.(75,5%) (Бұл тапсырманың орындалмай қалуы «Актеп» ЖШС-де тамыз айынан бастап желтоқсан айының 25-ші жұлдызына дейін қаражаттың болмауында)
Экспортқа 3477,8 тонна сиыр еті (103,2 %) мен 12,7 тонна қой еті (84,7%)шығарылды (жылдық жоспар 3370,0 т. сиыр еті, 15,0 т. қой еті).
Ауылшаруашылығы саласы бойынша 8 құдық қазу тапсырмасы беріліп, ауданның шаруа қожалықтарымен жыл соңына дейін 10 құдық қазылды (125%).
Мал шаруашылығын дамыту барысында жетістіктерге қол жеткізудің ең бірінші жолы қолдағы мал басының ветеринариялық-санитариялық қолайлығын сақтау болып табылады. Ауданда ауылшаруашылық малдарын союға арналған 8 мал сою пункттеріжұмыс жасайды. Жыл басынан бастап ветеринариялық санитариялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету барысында, алдын ала егу және диагностикалық тексеру іс шараларын жоспарлы орындалып, басқа аумақтардан әкелінген ауыл шаруашылық жануарлары уақытылы тексерілуде.
Егін шаруашылығы.
Биыл ауданда 87,9 мың га жерге егін егілді, оның ішінде 32,0 мың гектарға дәнді дақыл (8,2 мың бидай, 19,0 мың арпа, 1,8 сұлы, 0,17 тары, 1,5 құмай), 25,0 га екпе шөп, 7,0 га майлы дақыл, 560 га картоп, 540 га көкөніс, 273 га бақша.
Егін түсімі әр гектарға 8,0 ц.келетін барлығы 24770 тонна дәнді- дақылдар жиналды. Оның ішінде: бидай-6375 тонна, арпа-14403 т, сұлы – 1575 т., тары– 152,0 т., құмай – 1408 т., күздік дақыл 857 т.
2019 жылға ірі сабақты мал азығын дайындау науқанына берілген 176,6 мың тонна шөп дайындаудың бір жарым жылдық тапсырмасы барлық селолық округтерге мал басы санына қарай бекітіліп беріліп, қазіргі таңда 100 пайыз орындалды (қыстақтарға 105,0 мың тонна, жұртшылыққа – 40,5 мың тонна тасылды).
Егін жинау науқаны толығымен аяқталды.
Ауылшаруашылығында 932 трактор, 132 комбайн тіркелген. Бұлардың ескіруі 75% құрайды. Осыған байланысты машина-трактор паркін жаңарту үшін 2019 жылға тапсырма 13 трактор, 1 комбаин сатып алу болса, 14 ауылшаруашылық тракторы және 1 комбаин бүгінгі күнге сатып алынды, яғни 107,6 %-ды құрайды. (Комбаинды«Ажар» ш/қ «ҚазАгроҚаржы» АҚ арқылы алды).
Сонымен бірге ауыл шаруашылығы басқармасынан ауылшаруашылық техникаларын жарамсыздығына байланысты есептен шығару бойынша тапсырма 25 бірлік трактор болатын, қазіргі таңда 100 % тапсырма орындалды. Астық ору комбаины бойынша тапсырма 23 бірлік, 25 комбаин жарамсыздығына байланысты есептен шығарылып 108,7 %-ды құрайды.
Күзгі далалық жұмыстарына қажетті дизель отыны бойынша «Батыс Жер» ЖШС не 420 тн сұраныс жіберілді, 313 тн ға келісім шарт жасалып бүгінгі күнге 228 тн дизель отыны тасып алынды, яғни 54,2 % орындалды.
Жер қатынастары.Алға ауданының жер есебі бойынша аудан көлемі 750,7 мың гектар, айналымдағы жерлер 731,3 мың гектар, оның ішінде 543,2 мың гектары ауыл шаруашылық жерлері. Егістік жерлер 137,2 га, оның ішінде 3,1 мың гектар суармалы жерлер, 395,2 мың гектар жайылымдық және 7,5 мың га шабындық жерлер.
Ауылшаруашылық жерлерін мақсаты бойынша пайдаланылмағаны үшін жыл басынан 17,2 мың га 39 жер учаскесі қайтарылып, қайта айналымға енгізілді. Барлығы аудан бойынша 23,2 мың га52 жер учаскесі конкурс арқылытабысталды.
Жыл басынан аукцион арқылы 26,45 мың гектар құрайтын 16 жер учаскесі сатылып жергілікті бюджетке қосымша 15,0 млн.теңге түсім түсірілді.
Қазіргі таңда аудан бойынша тұрғын үй құрылысына жер алуға 13679 азамат кезекте тұр. Белгіленген жоспарға сәйкес Алға қаласы және ауылдық округтердің бас жоспарларындағы инфрақұрылымы дайын жерлерден 410 учаске бөлініп, берілді. Соңғы 3 жылда барлығы- 1966 жер учаске кезекте тұрған азаматтарға табысталды (2017 ж-1005, 2018 ж-551, 2019 ж - 410). Жеке тұрғын үй құрылысына жер телімін бөлу инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымның жүргізілуіне байланысты бөлінетін болады.
Тұрғын үй құрылысы.
2019 жылы 33536 ш.м. тұрғын үй салынып, өткен жылмен салыстырғанда 118,0 % өсім белгіленді.
Жыл басынан Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңына сәйкес тұрғын үйге мұқтаж 127 азамат есепке алынып, бүгінгі күнге кезектегі азаматтардың саны 1522 адам құрады.
2019 жылға, Алға қаласында 5-қабатты 60-пәтерлік үйдің (3-корпус) құрылысына 2019 жылы 509,0 млн.теңге бөлініп, құрылысын аяқтау 2020 жылдың қаңтар айына жоспарлануда.
«Нұрлы жер» мемлекеттік бағдарламасы бойынша Алға қаласынан аз қамтылған көп балалы отбасыларына пәтер сатып алуға республикалық бюджеттен бөлінген 22,0 млн. теңгеге 5 пәтер алынып, табысталды.
Сондай-ақ, 2019 жылы Қарақобда (1,0 млн.тг) және Маржанбұлақ (1,0 млн.тг) ауылдарында 1 қабатты екі пәтерлі жалдамалы-коммуналдық тұрғын үй құрылысына «ТенгриСтройИнвест» ЖШС-мен ЖСҚ дайындалды. Мемлекеттік сараптамадан өткізуге 2020 жылға 2,0 млн.теңге бөлінді.
Сонымен қатар, 2019 жылы ЖСҚ дайындалған Үшқұдық (58,2 млн.тг), Маржанбұлақ (58,2 млн.тг) және Қарақобда (46,1 млн.тг) ауылдарының әкімшілік ғимарат құрылысына биыл мемлекеттік сараптамадан өткізуге 1,5 млн.теңге қарастырылды.
2020 жылдың міндеті:Алға қаласында 5-қабатты 60-пәтерлік үйдің (3-корпус) құрылысын аяқтау. Осындай үйдің 4- корпус құрылысы жүргізіп, олардың инженерлік желілері құрылысын аяқтау (14,8 млн.тг.);
Көп қабатты тұрғын үйлердің аулаларын абаттандыру жұмыстарын бастауға – 51,6 млн.теңге бөлінді.
Тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсарту ауданның инфрақұрылымының дамуымен тығыз байланысты.
Бүгінгі таңда ауданның 30 елді мекенінің 17-ікөгілдір отын пайдалануда, бұл жалпы халық санының 91,6 % немесе 37,2 мың адамды құрайды. (Алға, Бесқоспа, Бестамақ, Есет батыр, Қарабұлақ, Маржанбұлақ, Қайыңдысай, Қарақұдық, Тамды, Самбай, Нұрбұлақ, Қайнар, с.Тоқмансай, ст.Тоқмансай, Үшқұдык, Ақай, Көлтабан).
Ағымдағы жылы Қарақобда, Тікқайың және Көктоғай ауылдарына жеткізуші және ауылішілік газ құбырларының құрылысына395,0 млн.теңге көлемінде қаржы бөлініп, облыстық энергетика басқармасы арқылы жүзеге асырылуда (Жоба құны 800,02 млн.тг. Қалған қаражат 2020 жылы бөлінеді).
Сонымен қатар, Сарыхобда (230,7 млн.тг) мен Болгарка (278,4 млн.тг) ауылдарын көгілдір отынмен қамтуға ЖСҚ дайындалып, мемлекеттік сараптамадан өткізілді. Амангелді елді мекеніне газ жеткізуші және ауылішілік газ құбырларының құрылысына 7,6 млн.теңгеге ЖСҚ дайындалды. Аталған елді - мекендер газбен қамтылса көгілдір отынмен қамту үлесі 97,2 % құрайтын болады (23 елді мекен).
Сондай-ақ, әлеуметтік маңызды нысандарды газдандыру бойынша келесідей жұмыстар атқарылды:
- Аудандық ветеринариялық станцияға 6,0 млн.теңгеге газ өткізілді.
- Үшқұдық Мәдениет үйіне 28,6 млн.теңгеге автономды газ қазандығы салынды;
- Ақай мәдениет үйіне автономды газ қазандығының құрылысына 1,2 млн.теңгеге ЖСҚ дайындалды,мемлекеттік сараптамадан өткізілді;
Сонымен қатар, 295 млн.теңгеге Алға қаласының № 2 тұрғын массиві газбен қамтылды.
2020 жылға Бесқоспа, Үшқұдық және Қайыңдысай ауылдарының тұрғын массивтеріне газ құбырларының құрылысына 853,3 млн.теңге бөлінді.
Орталықтандырылған ауыз сумен ауданның 17 елді мекенінемесе тұрғындардың 92,4 пайызықамтамасыз етілген (37,6 мың адам). (Алға, Ақай, Бесқоспа, Бестамақ, Есет батыр, Қарабұлақ, Қарақобда, Маржанбұлақ, Тамды, Самбай, Қайнар, ст.Тоқмансай, Амангелді, Үшқұдык, Сарыкобда, Болгарка, Қарақұдық).
Жерасты суларына барлау жүргізілген Тоқмансай, Нұрбұлақ, Жерұйық Талдысай және Қайыңдысай (ЖСҚ дайындауға энергетика басқармасына бюджеттік өтінім жолданды) ауылдарына 2020 жылы су жеткізілсе орталықтандырылған ауыз суды аудан тұрғындарының 96,4 пайызы тұтынатын болады (21 елді мекен).
Алға қаласындағы «Подхоз» елді мекенін орталық ауыз сумен қамтуға (жалпы құны 147,3 млн.тг) «Т-Стройпроект» ЖШС-мен 2,3 млн.теңгеге ЖСҚ дайындалды (мем.сараптамасымен бірге).
Электрмен жабдықтау бойынша 67,9 млн.теңгеге Алға қаласының кіреберісінен шығатын жолдарына дейін жарықтандыру жұмыстары жүргізілді. Сонымен қатар, қаладағы Есет батыр, Байтұрсынов көшелерін жарықтандыруға облыстық бюджеттен 25,3 млн.тг бөлінді.
Келер жылға Алға қаласындағы «Подхоз» тұрғын массивін электрмен жабдықтауға 43,8 млн.теңге қарастырылды.
Ауданаралық жолдардың жағдайы тұрғындардың арасында көтерілетін маңызды мәселенің бірі болып табылады.
Ауданда республикалық маңызы бар автомобиль жолдарының ұзындығы– 99,0 км, облыстық маңызы бар – 98 км, аудандық маңызы бар жолдар – 266,27 км құрайды.
Ұзындығы 40 км, жалпы құны 930,8 млн.теңгені құрайтын Алға-Қарабұлақ автомобиль жолының орташа жөндеу жұмыстары мердігер «АктобеГорДорСтрой» ЖШС-мен 2016 жылдан бері жүзеге асырылуда. (2016 жылы – 165,0 млн.тг - 7,3 км, 2017 жылы– 344,0 млн.тг-14,0 км, 2018 ж-250,0 млн.тг-10км). 2020 жылы жұмысты жалғастыруға 100,0 млн.теңге көлемінде қаржы бөлінді.
Сонымен қатар, 2017 жылдан бастап жалпы құны 863,3 млн.теңге, ұзындығы 36 км құрайтын Есет батыр Көкіұлы-Қайнар учаскесі бойынша– 230,0 млн.теңгеге жұмыстар атқарылды, 2020 жылы 177,8 млн.теңге, 2021 жылы 460,5 млн.теңге бөлінсе, жұмыстар жалғастырылатын болады.
Қазіргі таңда аудандық жолдардың жақсы жағдайдағы үлесі 16,6 км (6,3%).(қанағаттанарлық – 119,1 км (44,7%), қанағаттанарлықсыз – 130,5 км (49,0 %).
Аталған жұмыстар толық атқарылғаннан кейін, аудандық маңызы бар автомобиль жолдарының жақсы жағдайдағы үлесі 109,8 км-ді (41,2%) құрайтын болады.
Қосымша, Алға қаласындағы 10 көшенің (Степная, Рабочая, Трудовая, Муратбаев, Әуезов, Атаниязов, Гоголь,Садовая, Казахская және Химик көшелері) автожолдарының құрылысына ағымдағы жылы 387,3 млн.тг бөілініп (РБ – 345,2 млн.тг, ОБ- 42,0 млн.тг), жұмыстар жүргізіліп, қолданысқа берілді.
Аудандық маңыздағы жолдардың күтіміне ағымдағы жылы аудандық бюджеттен– 30,0 млн.теңге бөлініп, 3 мердігермен 2020 жылға дейін келісім-шарт рәсімделді. Соның ішінде:
1. Бесқоспа, Тоқмансай ауылдық округтері бағыты бойынша (Есет батыр Көкіұлы, Қызылту, Темрей, Тоқмансай, Қайнар, ст.Тоқмансай елді мекендері) 6 дана техникасы бар «ДСС Транс» ЖШС;
2. Бестамақ, Тамды, Қарабұлақ ауылдық округтері бағыты бойынша (Бестамақ, Бесқоспа, Тамды, Талдысай, Еркінкүш, Қарабұлақ, Амангелді, Құмсай елді мекендері)7 техникасы бар «Мастер Металл Пласт» ЖШС;
3. Ақай, Қарағаш, Қарақобда, Қарақұдық, Маржанбұлақ, Үшқұдық, Сарықобда ауылдық округтері бағыты бойынша (Ақай, Көлтабан, Самбай, Нұрбұлақ, Қарақобда, Ерназар, Қарақұдық, Тікқайың, Көктоғай, Маржанбұлақ, Қайыңдысай, Қарағандысай, Үшқұдық, Жерұйық, Ақсазды, Сарықобда, Болгарка елді мекендері) 13 дана техникасы бар «ДЭУ-2010» ЖШС-мен келісім-шарт рәсімделді.
Сонымен қатар, аудан бойынша қыс мезгіліне 5 жылыту пункттері анықталды (Маржанбұлақ, Есет батыр Көкіұлы, Тамды, Токмансай ауылдарының мәдениет үйлері және Алға қаласының «Шипагер» санаторийі). Ауа-райының қолайсыздығы орын алып, жолдар жабылған жағдайда, жолда қалған жолаушылар осы пункттерге орналастырылатын болады.
Қосымша әр ауылдық округте шұғыл шара қолдану үшін, ауылшаруашылық құрылымдарының техникасы мен ауылдық әкімшіліктер тарапынан «УАЗ» автокөліктері бекітілді.
Жобаларды даярлау бойынша. 2018-2019 жылдары барлығы 96,4 км жолдың құрылысы, қайта құрылысы, орташа және күрделі жөндеуді қамтитын 20 жобалық-сметалық құжаттама әзірленді. Бұл жобаларда аудан орталығынан басқа елді мекендермен байланыстыратын жолдар құрылысы мен Алға қаласының 5 көшесі және ауылдық округтердің орталық көшелері қамтылған.
2020 жылға келесі жобаларға қаражат бөлінді:
- Алға қаласындағы 5 көшені (Желтоқсан, Наурыз, Транспортная, Пионерская, Чапаев) орташа жөндеуіне 145,3 мың теңге ЖСҚ дайындалып, 2020 жылға 55,4 млн.теңге;
- Алға қаласындағы Уәлиханов, Транспортная, Жангелдин, Горький, Айымбаев, 4 ш.а. 8 үй суағарларын қайта құруды бастау-38,4 млн.теңге;
- Тамды ауылының Молдағұлова, Есет батыр көшелерінің құрылысына -66,2 млн.тг.
- Маржанбұлақ ауылының 2 көшесінің қайта құрылысын бастау (А.Құнанбаев, Өрлеу)- 221,5 млн.тг;
- Бестамақ ауылының 2 көшесіне (Әубәкір, Мәметова) күрделі жөндеуді бастау -39,0 млн.тг;
- Алға қаласында жаяу жүргіншілер жолын орнатуға – 5,0 млн.теңге.
Сондай-ақ, «Ауыл – ел бесігі» жобасы аясында 2 жобаға қаржы бөлінді:
- Есет батыр ауылының орталық көшесін орташа жөндеу- 16,5 млн.тг;
- Үшқұдық ауылына кіреберіс және орталық көшесінің орташа жөндеу- 31,3 млн.теңге;
Бүгінде білім – адам мен қоғамды табысқа жетелейтін басты фактор. Біздің ауданда білім беру саласын жетілдіруге ерекше көңіл бөлінеді. Жыл сайын білім беру бюджеті ұлғайтылып келеді. Аймақта апатты жағдайдағы мектептер жоқ және оқушылар тығыздылығы көп ауылдарда жаңа мектеп ғимараттарын салуға, күрделі жөндеуге және қайта жаңартуға, сонымен қатар, қазіргі заманғы жабдықтар мен барлық қажетті жайлылықтармен жабдықтауға үлкен көңіл бөлінуде.
Ауданның білім саласына көз жүгіртсек қазіргі таңда 29 жалпы білім беретін мектеп бар, оның ішінде 17 орта, 10 негізгі, 2 бастауыш мектептер. Оқушылар саны - 7736.
Мектепке дейінгі білім беретін 33 мекемеде 2457 бала тәрбиеленеді. Оның ішінде 18 бала бақша, 15 шағын орталық-362 бала. 3-6 жасар балаларды мектепке дейінгі біліммен қамту 100 пайызды құрайды.
Биылғы жылы мектеп бітіруші 315 түлектің 260-ы ұлттық бірыңғай тестілеуден өтіп, оның ішінде 23 түлек «Алтын белгіге», 16 түлек «Үздік аттестатқа» ие болды. Аудан бойынша ҰБТ орташа балл – 76.
Ағымдағы жылы Жерұйық ауылында облыстық бюджеттен бөлінген 168,0 млн.теңгеге 60 орындық жаңа мектеп салынып, пайдалануға берілді.
Жыл сайын білім беру ұйымдарының материалдық-техникалық базасын нығайтуға қаражат бөлінеді, атап айтқанда ағымдағы жылы облыстық бюджеттен қаржы бөлінді:
1. Бейнебақылау камераларын орнатуға – 8,4 млн.теңге (№1 Алға МБ, №2 В.Пацаев ат. Алға ОМ, №3 Алға қазақ ОМ, №4 Алға ОМ, Алға мектеп-гимназия, Есет батыр ат. мектеп-бақшасы);
2. Алғашқы әскери дайындық сабағының құрал-жабдықтарына – 4,3 млн.теңге;
3. 16 мектепті кең жолақты Интернетке қосылуға – 24,3 млн.теңге.
Сондай-ақ, білім мекемелеріне 36,8 млн.теңгеге күрделі және орташа жөндеу жүргізілді:
1. "Жастық жігер" аула клубының ғимаратын күрделі жөндеу – 22,6 млн.теңге;
2. №4 Алға орта мектебінің жылу және сумен қамту жүйесін ағымдағы жөндеу – 14,2 млн.теңге.
Денсаулықсақтау саласына тоқталсақ, Алға ауданында тәуліктік және күндізгі стационар жұмыс жасайды. Аудандық аурухана құрамында 1 емхана, 8 дәрігерлік амбулатория, 1 фельдшерлік-акушерлік пункт (ФАП), 20 медициналық пункт (МП) бар. Барлық дәрігерлік амбулаториялар телефондармен, компьютермен және көлікпен қамтамасыз етілген.
2019 жылы857 бала туылған, өлім деңгейі 305 адам құраған.
Нәресте шетінеуі 8 жағдайды құрап (өткен жылы 7 сәби), ана өлімі тіркелген жоқ.
Туберкулез ауруымен ауыратын 14 адам анықталып, бұл аурудан өлу жағдайы тіркелген жоқ.
Онкологиялық аурулармен ауыру деңгейі былтырғы 89-дан 81-ге азайған.
Жұмыспен қамту. Қоғамдық диалог, ашықтық, адамдардың мұң-мұқтажына жедел назар аудару мемлекеттік органдар қызметінің негізгі басымдықтары болып саналады. Осыған орай, мемлекеттік органдар мен аудан тұрғындары арасында тиімді кері байланысты орнатылып, 2019 жылы ауданда аз қамтылған құрамында 7107 адамы бар 1571 отбасына 857,2 млн.тг көлемінде атаулы әлеуметтік жәрдемақы төленді. 767 жаңа жұмыс орындары ашылды. 2601 адамға жұмысқа орналастыру шаралары өткізілді.
Мәдениет саласында барлығы 27 мәдениет нысаны халыққа қызмет көрсетуде.
Мәдениет саласында Ақай ауылдық клубын күрделі жөндеуге (жалпы құны 56,6 млн.тг) және Тікқайың ауылдық клубын ағымдағы жөндеуге (21,4 млн.тг) ЖСҚ дайындалып, мемлекеттік сараптама қорытындылары алынды. Қаражат бөлінуіне қарай жөндеу жұмыстары басталатын болады.
Мәдениет саласындағы негізгі мәселе – ауылдық елді мекендеріндегі мәдениет ошақтарында штат бірліктерінің және материалдық құрал- жабдықтардың жетіспеушілігі.
Спорт саласы. Мемлекет басшысы бұқаралық спортты дамту мәселесіне ерекше тоқталған болатын. Бұл жерде нәтижеге жету құралы- спорт нысандарының санын көбейту. Қазіргі таңда 7 спорт нысанын салуға жобалары дайын:
- Орталық стадионға ағымдағы жөндеу жұмысын жүргізу;
- Болгарка ауылында кешенді спорт алаңының құрылысы;
- Қарахобда ауылында шағын футбол спорт алаңының құрылысы;
- Ақай ауылында спорттық алаң құрылысы;
- Қарақұдық ауылында спорттық алаң құрылысы;
- Есет батыр ауылында спорттық алаң құрылысы;
- Сарыхобда ауылында шағын футбол алаңының құрылысы.
2019 жылы "Туған жерге тағзым" , "Түлек kz" акциясы және "Бақытты бала" жобасы аясында демеушілер көмегімен елеулі жұмыстар атқарылды, олардың бірі:
- Тоқмансай ауылына хоккей кортын жасау (0,5 млн.теңге);
- Қарақобда, Үшқұдық ауылдарында – балалар ойын алаңын орнату (2,5 млн.теңге);
- Бестамақ медресе колледжінің шәкірттеріне демеушілік қаражаты есебінен спорт кешені салынды (117,0 млн.теңге).
Бұл салада проблемалық мәселе 2015 жылы пайдалануға берілген Есет батыр атындағы спорт кешенінде ешқандай штаттық бірлік болмауы. Сондай-ақ, салауатты өмір салтын қалыптастыру мақсатында Алға жүзу бассейнін мемлекет иелігіне алу да күн тәртібінде қаралатын сұрақтардың бірі болып табылады.
Қоғамдық қауіпсіздік.2019 жылы ауданда 259қылмыс түрлері тіркеліп, былтырғы жылмен салыстырғанда 34 қылмысқа азайған.
Оның ішінде аса ауыр қылмысқа жататын 3 қылмыс тіркелді (2018ж-3 оқиға). Ауыр қылмыстың саны 13-тен 11-ге азайған. Осы кезеңде ауданда 13 жол-көлік оқиғалары тіркелген (2018ж-7 оқиға).
Добавлено: 
13.07.2012 - 05:00
Последние изменения: 
01.01.2018 - 05:00